Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
6 / 3 / 2022

(Έχω καιρό να βάλω παλιά ελληνικά εξώφυλλα. Τον τελευταίο καιρό τα Σκιώδη Παραλειπόμενα έχουν καταλήξει να έχουν 80% θεματολογία Covid. Αυτό είναι κακό, κατά τη γνώμη μου· αλλά, επίσης, απαραίτητο. Γιατί ορισμένα πράγματα πρέπει να λέγονται, και το να σιωπάς σε κάποιες περιπτώσεις είναι έγκλημα. Όμως ποτέ δεν είναι αργά για παλιά ελληνικά εξώφυλλα!)

Αυτό είναι το πρώτο βιβλίο του Κόρουμ (Corum) που μετέφρασε ο Αίολος. Δεν είναι και τόσο παλιό, αλλά αρκετά παλιό – προ εικοσαετίας. Προσωπικά δεν το έχω διαβάσει· είχα διαβάσει ήδη το πρωτότυπο, και ο Corum είναι από τους πιο αγαπημένους μου ήρωες του Moorcock, αν και κυρίως η πρώτη τριλογία του μου άρεσε· η δεύτερη, όχι και τόσο.

Αυτό είναι ένα από τα λίγα ελληνικά εξώφυλλα, ειδικά σε βιβλία φαντασίας, που κάποιος Έλληνας τα έχει ζωγραφίσει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Βασίλης Ζήκος, όπως βλέπω να γράφει στην ταυτότητα του βιβλίου μαζί με τα άλλα copyright. Δεν είναι άσχημη η εικόνα. Ίσως θα μπορούσες να πεις ότι φέρνει λιγάκι προς το παιδικό, αλλά δεν είναι κακή.

Και αυτό είναι κάτι που σπάνια συμβαίνει στα ελληνικά εξώφυλλα, και όχι μόνο στων βιβλίων φαντασίας αλλά σε όλων των βιβλίων. Σκεφτείτε τι βάζουν συνήθως για εξώφυλλο: α) κάποιον κλασικό πίνακα που δεν έχει πια copyright· β) κάποια εικόνα που έχει γίνει από καλλιτέχνη του εξωτερικού και την αγόρασαν μαζί με τα πνευματικά δικαιώματα για τη μετάφραση του βιβλίου· γ) κάποια ανάμειξη από φωτογραφίες και εικόνες που τρέχα-γύρευε να βρεις το copyright – δεν υπάρχει. Πολλές φορές, δε, το εξώφυλλο μοιάζει τελείως άσχετο με το βιβλίο! Βλ. Οι Κήποι του Φεγγαριού, για παράδειγμα.

Κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να πληρώσει Έλληνες καλλιτέχνες για να κάνουν ένα σοβαρό εξώφυλλο. Σπανίως συμβαίνει, και κάποιες φορές, μάλιστα, δεν είναι και τόσο καλό. Ειδικά στα βιβλία φαντασίας συμβαίνει ακόμα πιο σπάνια.

Θα μου πεις, τα εξώφυλλα που φτιάχνουν στο εξωτερικό για τα βιβλία φαντασίας είναι όλα καλά; Δεν έχουμε δει πολλές γελοιότητες; Φυσικά και έχουμε δει· αλλά δεν είναι εκεί το θέμα.

Και το οπισθόφυλλο, τώρα, του Ιππότη των Σπαθιών...

Παλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]